Бұл мақалада білім беру процесінде жасанды интеллектке негізделген виртуалды ассистенттерді қолданудың педагогикалық мүмкіндіктері мен тиімділігі қарастырылады. Қазіргі цифрлық трансформация жағдайында білім беру жүйесіне инновациялық технологияларды енгізу маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Осы тұрғыда жасанды интеллектке негізделген виртуалды ассистенттер оқу үдерісін жаңғыртуға, білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескеруге және оқыту сапасын арттыруға мүмкіндік беретін тиімді құрал ретінде сипатталады. Мақалада білім беру саласында қолданылатын заманауи AI-ассистенттердің негізгі функциялары талданады. Атап айтқанда, олар оқу материалдарын түсіндіру, білім алушылардың сұрақтарына жедел жауап беру, тапсырмаларды тексеру, оқу жетістіктерін талдау және жеке оқу траекториясын қалыптастыру сияқты қызметтерді атқара алады. Сонымен қатар, виртуалды ассистенттер білім алушылардың дербес білім алуына қолдау көрсетіп, оқу процесіне тұрақты қолжетімділік қамтамасыз етеді. Зерттеу барысында теориялық талдау, салыстырмалы шолу және ғылыми әдебиеттерді жүйелеу әдістері қолданылды. Нәтижесінде жасанды интеллектке негізделген виртуалды ассистенттердің оқу материалын жекелендіру, жедел кері байланыс беру және білім алушылардың танымдық белсенділігін арттыруда тиімді құрал екені анықталады. Бұл технологиялар білім беру сапасын арттыруға және цифрлық білім беру ортасын дамытуға ықпал етеді.

ҚҰЛМАҒАМБЕТОВА Ж.К.

Техника ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: kulma_zh@mail.ru, https://orcid.org/0000-0003-3830-9217

ТҰРЖАНОВ М.Ж.

7М01503-Информатика мамандығының 1-курс магистранты, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: mejrzanturzanov@gmail.com, https://orcid.org/0009-0001-4622-8671

1. Платов А.В., Гаврилина Ю.И. Искусственный интеллект в образовании: эволюция и барьеры. Научный результат. Педагогика и психология образования. 2024. Т. 10, № 1. С. 26–43. DOI: 10.18413/2313-8971-2024-10-1-0-3. DOI: https://doi.org/10.18413/2313-8971-2024-10-1-0-3
2. Бычков В.А., Патока С.С. Адаптивное обучение в цифровую эпоху: интеграция искусственного интеллекта и педагогических методик. Управление образованием: теория и практика. 2023. Т. 13, № 11-1. С. 1–14. https://doi.org/10.25726/b4207-5897-9970-g DOI: https://doi.org/10.25726/b4207-5897-9970-g
3. Другова Е.А., Журавлева И.И., Захарова У.С., Сотникова В.Е., Яковлева К.И. Искусственный интеллект для учебной аналитики и этапы педагогического проектирования: обзор решений. Вопросы образования. 2022. № 4. С. 107–153. DOI: 10.17323/1814-9545-2022-4-107-153. DOI: https://doi.org/10.17323/1814-9545-2022-4-107-153
4. Labadze L., Grigolia M., Machaidze L. Role of AI chatbots in education: systematic literature review. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 2023. Volume 20. Issue 56, 1-17. https://doi.org/10.1186/s41239-023-00426-1 DOI: https://doi.org/10.1186/s41239-023-00426-1
5. Миронцева С.С., Павлова Т.А., Роговенко Н.С., Семёнкина И.А. Скаффолдинг как особый вид педагогической поддержки обучающихся при изучении иностранного языка в электронной образовательной среде вуза. Педагогика. Вопросы теории и практики. 2023. Т. 8, № 3. С. 321–327. DOI: https://doi.org/10.30853/ped20230053
6. Chen S., Xu X., Zhang H., Zhang Y. Roles of ChatGPT in Virtual Teaching Assistant and Intelligent Tutoring System: Opportunities and Challenges. In Proceedings of the 2023 5th World Symposium on Software Engineering. – Tokyo, 2023. – P.201-206
7. https://doi.org/10.1145/3631991.3632024 DOI: https://doi.org/10.1145/3631991.3632024
8. Bettayeb A.M., Abu Talib M., Altayasinah A.Z.S., Dakalbab F. Exploring the impact of ChatGPT: conversational AI in education. Frontiers in Education, 2024. Volume 9. 1-16. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1379796 DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1379796
9. Albadarin, Y., Saqr, M., Pope, N., et al. A systematic literature review of empirical research on ChatGPT in education. Discover Education, 2024. Volume 3. Issue 60, 1-26. https://doi.org/10.1007/s44217-024-00138-2 DOI: https://doi.org/10.1007/s44217-024-00138-2
10. Alsafari B., Atwell E., Walker A., Callaghan M. Towards effective teaching assistants: From intent-based chatbots to LLM-powered teaching assistants. Natural Language Processing Journal, 2024. Volume 8, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.nlp.2024.100101 DOI: https://doi.org/10.1016/j.nlp.2024.100101