Мақала Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасындағы мемлекеттік компаниялардың корпоративтік басқару саласындағы корпоративтік заңнаманы жаңғырту үдерістеріне салыстырмалы-құқықтық талдау жасауға арналған. Зерттеудің өзектілігі — екі мемлекеттің де экономикалық ырықтандыру және халықаралық қаржы жүйелеріне интеграциялану жағдайында корпоративтік секторда жүргізіп жатқан ауқымды реформаларымен айқындалады. Жұмыстың мақсаты — мемлекеттік компаниялардағы корпоративтік басқаруды реттеудің жалпы заңдылықтарын, ұлттық ерекшеліктерін және тиімді құқықтық тетіктерін анықтау. Мақалада салыстырмалы-құқықтық, формалды-заңдық, жүйелік және тарихи зерттеу әдістері қолданылады. «Самрұқ-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының жұмыс тәжірибесі, тәуелсіз директорлар институты, ақпаратты ашу тетіктері, сондай-ақ Өзбекстандағы мемлекеттік активтерді басқару агенттігінің қызметі зерттелді. Зерттеу нәтижелері екі ел де директорлар кеңесін кәсібиландыру, ЭЫДҰ принциптерін енгізу және ішкі бақылауды күшейту тенденцияларымен сипатталатынын дәлелдейді. Зерттеу нәтижелері заң шығарушылық қызметте, ғылыми зерттеулерде және оқу үдерісінде пайдаланылуы мүмкін.

ГУЛЯМОВ С.С.

Заң ғылымдарының докторы, профессор, Киберқұқық кафедрасының меңгерушісі, Ташкент мемлекеттік заң университеті, Ташкент қ., Өзбекстан

E-mail: gulyamov@tsul.uz, https://orcid.org/0000-0002-2299-2122

1. Сейткали Р.Е. Корпоративное управление в акционерных обществах Казахстана: проблемы теории и практики. - Алматы: КазГЮУ, 2018. - 312 с.
2. Рашидов А.Х. Правовые основы управления государственными активами в Узбекистане. - Ташкент: ТГЮУ, 2022. - 248 с.
3. Самрук-Қазына. Кодекс корпоративного управления Акционерного общества «Фонд национального благосостояния «Самрук-Қазына»». - Нур-Султан, 2022. - 96 с.
4. Закон Республики Узбекистан «Об управлении государственными активами» от 3 февраля 2021 года № ЗРУ-669 // Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан. - URL: https://lex.uz (дата обращения: 14.01.2025).
5. Турсунов Б.А. Независимые директора в акционерных обществах с государственным участием: сравнительно-правовой анализ // Журнал Ташкентского государственного юридического университета. - 2023. - № 3. - С. 204-215.
6. Байсалов Д.Н. «Самрук-Қазына»: правовая природа и место в системе управления государственными активами // Вестник Казахского национального университета. Серия юридическая. - 2020. - № 2. - С. 151–162.
7. Каримов Б.У. Агентство по управлению государственными активами Республики Узбекистан: правовой статус и функции // Право и государство. - 2022. - № 1 (94). - С. 84-96.
8. OECD. Corporate governance of State-owned enterprises: OECD Guidelines. 2nd ed. - Paris: OECD, 2015. - 272 p. DOI: https://doi.org/10.1787/9789264239944-en
9. Хасанов Р.С. Коммерциализация государственных предприятий в Узбекистане: правовые аспекты // Право и экономика. - 2023. - № 7. - С. 59–71.
10. Мамытбеков Н.А. Раскрытие информации в акционерных обществах с государственным участием: сравнительный анализ законодательства Казахстана и Узбекистана // Вестник Евразийского национального университета. - 2021. - № 4. - С. 40–52.