ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ӘСЕРІН ТАЛДАУ

Жарияланды 2026-03-31
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Нөмір 83 № 1 (2026)
Том 83 №1 2026
Авторлар:
  • ДЖОЛДОШЕВА Т.Ю.
PDF

Бұл мақалада Қазақстан Республикасындағы экономикалық өсу үрдістері және оның қоршаған ортаға тигізетін әсері жан-жақты қарастырылады. Зерттеу барысында ел экономикасының дамуына ықпал ететін негізгі факторлар, атап айтқанда өнеркәсіп өндірісінің кеңеюі, табиғи ресурстарды қарқынды пайдалану, энергетика саласының дамуы және урбанизация үдерістері талданады. Сонымен қатар, экономикалық өсудің қоршаған ортаға әсері, соның ішінде атмосфералық ауаның ластануы, су және жер ресурстарының жағдайының нашарлауы, экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуы сияқты өзекті мәселелер қарастырылады.

Мақалада экономикалық даму мен экологиялық тұрақтылық арасындағы өзара байланыс айқындалып, тұрақты даму қағидаттарының маңыздылығы негізделеді. Экономикалық өсуді қамтамасыз ету барысында қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды тиімді және ұтымды пайдалану қажеттілігі ерекше атап өтіледі. Сонымен қатар, өндірістік қызметтің қоршаған ортаға әсерін азайту, экологиялық стандарттарды сақтау және табиғатты қорғау шараларын күшейту мәселелері талқыланады.

Зерттеу нәтижелері экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, табиғатты қорғау шараларын жетілдіру және қоршаған ортаның сапасын жақсарту арқылы елдің ұзақ мерзімді тұрақты дамуына қол жеткізу мүмкіндігін айқындайды. Сонымен бірге, мемлекеттік экологиялық саясатты жетілдіру, жасыл экономика қағидаттарын енгізу және экономикалық даму стратегиясында экологиялық факторларды ескеру қажеттілігі дәлелденеді.

ДЖОЛДОШЕВА Т.Ю.

Экономика ғылымдарының докторы, профессор, М. Рыскулбеков атындағы Қырғыз экономикалық университеті, Бишкек қ., Қырғызстан Республикасы

E-mail: tamaradzhold@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-6808-4621

  1. Dzholdosheva T. The impact of cargo turnover on the ecology of Kyrgyzstan Scopus, Published under licence by IOP Publishing Ltd Volume 937, Papers 2021, 937(2), 022086 https://iopscience.iop.org/issue/1755-1315/937/2 DOI: https://doi.org/10.1088/1755-1315/937/2/022086
  2. Dzholdosheva T. Features of Relations between Government Authorities, Business, and Civil Society in the Digital Economy Scopus (2021) Studies in Systems, Decision and Control, 314, pp. 1385-1391. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-56433-9_144 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-56433-9_144
  3. Айтмагамбетова Э. Д, Баймукашева Ж.З., Жакыпова А.Ж., Калмаганбетова С.Р.Қоршаған ортаны қорғау: экономикалық жетістіктері// Баишев университетінің хабаршысы.-2024ж.-№1(83).-Б.64-68 https://site.bu.edu.kz/wp-content/uploads/2024/10/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%91%D0%B0%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%B2-%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B0-183-2024____.pdf
  4. Қазақстан Республикасы стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы. https://stat.gov.kz
  5. Елдер бойынша экологиялық тиімділік индексі HTTPS://EPI.YALE.EDU/EPI-RESULTS/2022/COMPONENT/EPI?UTM_SOURCE=CHATGPT.COM
экономикалық өсу, қоршаған орта, экологиялық тұрақтылық, табиғи ресурстарды пайдалану, экологиялық қауіпсіздік