Бұл мақала Қазақстанның қазіргі экономикалық жағдайындағы компания активтерін басқарудың теориялық негіздері мен практикалық көрсеткіштерін кешенді талдауға арналған. Активтер ұғымы теориялық және қолданбалы тұрғыдан қарастырылады, ал ерекше назар ұлттық экономиканың маңызды компоненті ретінде тұрғын үй секторына аударылады. Зерттеуде Қазақстандағы активтерді басқарудың негізгі мәселелері зерделенеді: ипотекалық несиелеу жүйесі, тұрғын үй бағасының динамикасы және мемлекеттік қолдау бағдарламаларының тиімділігі. 2022–2025 жылдардағы Қазақстанның тұрғын үй нарығының статистикалық деректері егжей-тегжейлі талданады, атап айтқанда: сатып алу-сату мәмілелерінің динамикасы, аймақтар бойынша бағалардың өзгеруі, мемлекеттік бағдарламалар бойынша қаржыландыру көлемі және инфрақұрылымды дамыту көрсеткіштері. Халықтың тұрғын үйге қолжетімділігін арттыруға бағытталған «Нұрлы жер», «Наурыз» және «Отау» мемлекеттік тұрғын үй бағдарламаларына ерекше назар аударылады. 2024–2025 жылдардағы Қазақстан мен Болгарияның тұрғын үй нарықтарының салыстырмалы талдауы ұсынылып, бағаның өсу динамикасы, ипотекалық несиелеу шарттары және мемлекеттік реттеу тәсілдеріндегі ортақ үрдістер мен айырмашылықтар анықталады. Зерттеу нәтижелері құрылыс көлемі мен мемлекеттік ипотекалық бағдарламалардың кеңеюіндегі оңтайлы үрдістерге қарамастан, тұрғын үйдің қолжетімділігі мәселесі Қазақстанда, әсіресе Астана мен Алматы сияқты ірі қалаларда, өткір болып қала беретінін көрсетеді. Халықаралық салыстырмалы талдау негізінде тұрғын үй саясатын жетілдіру және Қазақстандағы жылжымайтын мүлік нарығының ашықтығын арттыру бойынша ұсыныстар тұжырымдалды.

СТАВРОВА Е.

PhD, доцент, «Неофит Рильский» Оңтүстік-батыс университеті, Благоевград қ., Болгария

E-mail: stavrova@swu.bg, https://orcid.org/0000-0003-0162-7916

1. Oficial'nye dannye AO «Otbasy Bank». - 2021-2024. https://hcsbk.kz/ru/
2. Tūrğyn üi qūrylysyn ūzaq merzımdı qarjylandyru jäne ipotekalyq nesieleu jüiesın damytu tūjyrymdamasy turaly Qauly // Qazaqstan Respublikasynyñ PÜAJ-y, 2000 j., N 36-37, 437 https://adilet.zan.kz/kaz/archive/docs/P000001290_/21.08.2000
3. Agency of the Republic of Kazakhstan for Regulation and Development of Financial Market. Report on the development of the mortgage lending market in Kazakhstan. – Almaty, 2021. https://www.gov.kz/memleket/entities/ardfm?lang=en
4. Abdeşova A. Ş. Qazaqstan Respublikasyndağy tūrğyn üi jäne ipotekalyq nesielendıru naryğynyñ jai-küiı // QazEU Jarşysy. – Almaty, 2023. – №2. – 164–165 b.
5. Aitjanova N. B. Jahandanu jağdaiyndağy Qazaqstan äleumettanuy: jağdaiy, mäselelerı jäne bolaşağy // Jahandanu jağdaiyndağy Qazaqstan äleumettanuy: jağdaiy, mäselelerı jäne bolaşağy. Halyqaralyq ğylymi-täjıribelık konferensia materialdary. – Astana: Qazaq gumanitarlyq-zañ universitetı, 2007. – 100–105 b.
6. Rynok nedvizhimosti – 2024. Itogi goda // Krisha.kz. - 2024. - https://krisha.kz/content/articles/2024/2024-rynok-nedvizhimosti-2024-itogi-goda
7. Rynok zhil'ya Kazahstana: ceny, tendencii do konca 2025 goda // Krisha.kz. - 2025. - https://krisha.kz/content/articles/2025/2025-rynok-zhilya-kazahstana-ceny-trendy-do-konca-2025-godakonca-2025-goda
8. Izmenenie cen i kuplya-prodazha na rynke zhil'ya v iyule 2025 goda // Byuro nacional'noj statistiki Agentstva po strategicheskomu planirovaniyu i reformam Respubliki Kazahstan. - 2025. - https://stat.gov.kz/ru/news/izmenenie-tsen-i-kuplya-prodazha-na-rynke-zhilya-v-iyule-2025-goda/
9. Rost na rynke zhil'ya Bolgarii prodolzhaetsya v 2024 godu // Homes Overseas. -2024. https://www.homesoverseas.ru/news/Rost_na_rynke_zhilja_Bolgarii_prodolzhaetsja_v_2024_godu
10. Bolgariya 2025: kak menyaetsya rynok zhil'ya i investicij // BulgariaStreet. - 2025. https://www.bulgariastreet.com/bolgariya-2025:-kak-menyaetsya-rynok-zhilya-i-investiciy
11. Analitiki prognoziruyut rost cen na zhil'yo v Bolgarii na 5-10% v 2026 godu // Homes Overseas. - 2026. - https://www.homesoverseas.ru/news/Analitiki_prognozirujut_rost_cen_na_zhile_v_Bolgari_na_5-10_v_2026_godu

активтерді басқару, тұрғын үй нарығы, ипотекалық несиелеу, тұрғын үйдің қолжетімділігі, тұрғын үй саясаты, мемлекеттік бағдарламалар, жылжымайтын мүлік нарығы