КЕҢІСТІКТЕ БАҒДАРЛАНУҒА АРНАЛҒАН ТЕХНИКАЛЫҚ КӨРУ ЖҮЙЕСІ БАР АВТОНОМДЫ МОБИЛЬДІ РОБОТТЫ ӘЗІРЛЕУ

Жарияланды 2026-06-30
ФИЗИКА-МАТЕМАТИКА Нөмір 84 № 2 (2026)
Том 84 №2 2026
Авторлар:
  • МУЛЛАГАЛИЕВ И.Н.
  • ХАДЫЕВ Т.Э.
  • АХМЕТЬЯНОВ И.И
PDF (Russian)

Мақалада кеңістікте бағдарлануға және қозғалысты интеллектуалды басқаруға арналған техникалық көру жүйесі бар автономды мобильді роботты әзірлеу қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі мобильді робототехниканың қарқынды дамуымен және өнеркәсіп, көлік, медицина және басқа салалардағы процестерді автоматтандыру қажеттілігінің артуымен түсіндіріледі. Жұмыстың негізгі мақсаты – динамикалық ортада автономды қозғалу, нысандарды тану және кедергілерден айналып өту қабілетіне ие робототехникалық кешен құру.

Жұмыста Raspberry Pi 3 мини-компьютері, веб-камера, L298N қозғалтқыш драйвері, доңғалақты платформа және қоректендіру жүйесінен тұратын мобильді роботтың архитектурасы мен аппараттық құрылымы сипатталған. Интеллектуалды басқаруды жүзеге асыру үшін OpenCV кітапханасына негізделген компьютерлік көру алгоритмдері қолданылды. Бұл алгоритмдер бейнеағынды талдауға, нысандардың шекараларын анықтауға және робот қозғалысының бағыты бойынша нақты уақыт режимінде шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Зерттеу нәтижелері әзірленген роботтың автономды навигация, кедергілерді анықтау және қоршаған орта жағдайларына бейімделу міндеттерін тиімді орындай алатынын көрсетті. Бағдарламалық қамтамасыз ету кескіндерді өңдеудің жоғары дәлдігін және басқару жүйесінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етеді. Әзірленген кешен мобильді робототехникада жасанды интеллект пен техникалық көру технологияларын қолданудың болашағы зор екенін көрсетеді және білім беру, зерттеу және қолданбалы мақсаттарда пайдаланылуы мүмкін.

МУЛЛАГАЛИЕВ И.Н.

Физика-математика ғылымдарының кандидаты, Электроника және наноқұрылымдар физикасы кафедрасының аға оқытушысы, Уфа ғылым және технологиялар университеті, Уфа қ., Ресей Федерациясы

E-mail: mullagalievin@uust.ru, https://orcid.org/0000-0002-7037-6201

ХАДЫЕВ Т.Э.

Студент, физика және технология факультеті, электроника және наноэлектроника білім бағдарламасы, Уфа ғылым және технологиялар университеті, Уфа қ., Ресей Федерациясы

Е-mail: t7689010@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-8283-5807

АХМЕТЬЯНОВ И.И

Студент, физика және технология факультеті, электроника және наноэлектроника білім бағдарламасы, Уфа ғылым және технологиялар университеті, Уфа қ., Ресей Федерациясы

Е-mail: kazeinatn@gmail.com, https://orcid.org/0009-0009-6753-3120

  1. Brockhoff K. Technology management as part of strategic planning – some empirical results. R&D Management. 2002. vol. 28, № 3, p. 129–138. DOI: 10.1111/1467-9310.00090. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9310.00090
  2. Chester A.N. Aligning Technology with Business Strategy. Research-Technology Management. 1994. Vol. 37, № 1. P. 25–32. Jan.–Feb. DOI: https://doi.org/10.1080/08956308.1994.11670951
  3. Ramakrishnan R. and Gehrke J. Database Management Systems, 3rd ed. New York: McGraw-Hill, 2003, р. 1065
  4. Nashid, Q.H., Al-Ghazi, S.S.J. The role of (RPA) technology in improving the quality of internal audit. Journal of Accounting and Financial Studies (JAFS). 2024. Vol. 19, Special Issue. P. 1259–1275. DOI: 10.34093/e1rkem82.
  5. Pandya P. RPA Implementation in Banking - Strategies and Best Practices. International Journal of Advanced Research in Science, Communication and Technology. 2023. vol. 3, №. 1, March. DOI: 10.48175/IJARSCT-8631. DOI: https://doi.org/10.48175/IJARSCT-8631
  6. Xiao L. and Kumar V. Robotics for Customer Service: A Useful Complement or an Ultimate Substitute?. Journal of Service Research. 2021. vol. 24, № 1, p. 9-29, DOI: 10.1177/1094670519878881 DOI: https://doi.org/10.1177/1094670519878881
  7. Aydıner A. S., Ortaköy S., Özsürünç Z. Employees’ perception of value-added activity increase of Robotic Process Automation with time and cost efficiency: a case study. International Journal of Information Systems and Project Management. 2023. vol. 11, №. 1, Art. № 3, P. 30–49. DOI: 10.12821/ijispm110102. DOI: https://doi.org/10.12821/ijispm110102
  8. Vashishth T.K., Sharma V., Sharma K.K., Kumar B., Chaudhary S., Panwar R. Enhancing Customer Experience through AI-Enabled Content Personalization in E-Commerce Marketing // Advances in Digital Marketing in the Era of Artificial Intelligence. Boca Raton: CRC Press, 2024. P. 7–32. DOI: 10.1201/9781003450443-2. DOI: https://doi.org/10.1201/9781003450443-2
  9. Huang D., Chen Q., Huang J., Kong S., and Li Z., Customer-robot interactions: Understanding customer experience with service robots. International Journal of Hospitality Management. 2021. vol. 99, Art. № 103078. DOI: 10.1016/j.ijhm.2021.103078. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2021.103078
  10. Zhang L., Howard S., Montpool T., Moore J., Mahajan K., and Miranskyy А., Automated data validation: An industrial experi-ence report. Journal of Systems and Software, 2023. vol. 197, Art. № 111573. DOI: 10.1016/j.jss.2022.111573. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jss.2022.111573
автономды мобильді робот, интеллектуалды басқару, компьютерлік көру, мобильді робототехника, техникалық көру