Мақалада бастауыш сынып информатикасында жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын қолданудың халықаралық тәжірибесі талданады. Зерттеу мақсаты — әлемдік практикада ЖИ құралдарын бастауыш білім беруде пайдаланудың тиімді әдістерін анықтау және оларды отандық педагогикада іске асыру мүмкіндіктерін зерделеу. Зерттеу материалдары ретінде 2019-2025 жылдар аралығында жарияланған 50-ден астам ғылыми жұмыс, халықаралық баяндамалар және ЮНЕСКО, Дүниежүзілік банк сияқты ұйымдардың есептері пайдаланылды. Мақалада АҚШ, Ұлыбритания, Сингапур, Қытай, Финляндия және Қазақстандағы ЖИ-ді бастауыш сыныптарда пайдалану тәжірибесі салыстырмалы түрде талданып, оқыту үдерісіне енгізілген интерактивті платформалар, адаптивті оқыту жүйелері және робототехника элементтері сипатталады. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, ЖИ технологиялары оқушылардың логикалық ойлауын, алгоритмдік дағдыларын және шығармашылық потенциалын дамытуға оң әсер етеді. Атап айтқанда, Сингапурдағы «AI4K» бағдарламасы, Ұлыбританиядағы «Machine Learning for Kids» жобасы және Финляндиядағы «Elements of AI» курсы бастауыш сынып оқушыларына ЖИ негіздерін меңгертуде табысты модельдер болып табылады. Мақалада ЖИ-ді бастауыш білім беруге енгізудің негізгі қиындықтары мен шектеулері де талқыланады, соның ішінде мұғалімдердің дайындығы, инфрақұрылымдық ресурстар және деректердің қорғалуы мәселелері. Зерттеу қорытындысы бойынша Қазақстандағы бастауыш сынып информатикасы курсында ЖИ элементтерін енгізуге арналған ұсыныстар әзірленді. Нәтижелер отандық білім беру жүйесінде ЖИ технологияларын тиімді пайдалану үшін мұғалімдерді даярлау бағдарламаларын жетілдіру қажеттілігін растайды.
МҰРАТОВА М.М.
Магистрант, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан
E-mail: mldrmm04@gmail.com, https://orcid.org/0009-0001-2043-2455
БАЙГАНОВА А.М.
Педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан
E-mail: altynzer_70@mail.ru, https://orcid.org/0000-0001-5717-8422
- Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L.B. Intelligence Unleashed: An argument for AI in Education. Pearson, London, 2016. 88 p.
- UNESCO. AI and Education: Guidance for Policy-makers. UNESCO Publishing, Paris, 2023. 98 p.
- World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2023. WEF, Geneva, 2023. 297 p.
- Ng, D.T.K., Leung, J.K.L., Chu, S.K.W., & Qiao, M.S. Conceptualizing AI literacy: An exploratory review. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2021. Vol. 2. P. 100041. DOI: https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100041
- AI Singapore. AI4K Programme: Building the Next Generation of AI Talents. Technical Report, 2022. 45 p.
- Lane, D. Machine Learning for Kids: A Project-based Introduction to Artificial Intelligence. No Starch Press, San Francisco, 2021. 312 p.
- Breazeal, C., Dautenhahn, K., & Kanda, T. Social robotics. Springer Handbook of Robotics. 2019. P. 1935-1972. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-32552-1_72
- Zawacki-Richter, O., Marin, V.I., Bond, M., & Gouverneur, F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2019. Vol. 16. P. 1-27. DOI: https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
- Laakso, M.J., Kaila, E., & Rajala, T. Elements of AI: A MOOC for Understanding the Basics of Artificial Intelligence. Proceedings of the 22nd Koli Calling International Conference on Computing Education Research. 2022. P. 1-5.
- Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі. «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде білім беруді цифрландыру жөніндегі жол картасы. Астана, 2022. 156 б.
- Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Center for Curriculum Redesign, Boston, 2019. 178 p.
- Holland, J.G., Mitrovic, A., & Martin, B. Artificial intelligence in education: The state of the art. International Journal of Artificial Intelligence in Education. 2021. Vol. 31. P. 221-236.
- Long, D., & Magerko, B. What is AI literacy? Competencies and design considerations. Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. 2020. P. 1-16.
