Қазіргі білім беру кеңістігінде педагогтың кәсіби құзыреттілігі тек пәндік білім көлемімен ғана емес, сонымен бірге оның ойлау мәдениетімен, талдау жасау қабілетімен, шешім қабылдау икемділігімен және рефлексивтік дағдыларымен айқындалады. Осыған байланысты сыни ойлауды дамыту технологиясы болашақ бастауыш сынып мұғалімдерін даярлау жүйесіндегі өзекті және стратегиялық маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырылады. Бұл технология студенттің ақпаратты жай қабылдаушы емес, оны саралайтын, салыстыратын, дәлелдейтін және тәжірибеде саналы түрде қолдана алатын тұлға ретінде қалыптасуына негіз болады. Мақалада сыни ойлаудың теориялық негіздері, оның құрылымдық компоненттері мен педагогикалық мүмкіндіктері жан-жақты талданып, кәсіби құзыреттілік қалыптастырудағы рөлі ашылады. Ғылыми еңбектерді зерделеу барысында сыни ойлаудың когнитивтік, тұлғалық, коммуникативтік және әдістемелік аспектілері жүйеленіп, олардың болашақ мұғалімнің кәсіби бейнесін қалыптастырудағы орны айқындалады. Сонымен қатар болашақ бастауыш сынып мұғалімдерін даярлау үдерісінде аталған технологияны қолданудың тиімді жолдары нақты педагогикалық жағдаяттар, тапсырмалар жүйесі, диалогтік оқыту, проблемалық сұрақтар және рефлексиялық әдістер арқылы сипатталады. Сыни ойлау технологиясы студенттердің өз пікірін дәлелді жеткізуіне, балама көзқарастарды бағалауына, оқыту мазмұнын шығармашылықпен ұйымдастыруына және оқушының танымдық белсенділігін арттыруға бағытталған әдістерді саналы таңдауға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері сыни ойлауға негізделген оқыту моделінің болашақ педагогтардың кәсіби дамуына, әдістемелік даярлығына және практикалық әрекетінде сапалы өзгерістер жасауына оң ықпал ететінін көрсетеді. Сондықтан сыни ойлауды дамыту технологиясын жоғары педагогикалық білім беру жүйесіне жүйелі енгізу – уақыт талабынан туындаған маңызды міндет.

АСЕНОВА Н.С.

Педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор, Ә. Марғұлан атындағы педагогикалық университеті, Павлодар қ., Қазақстан.

E-mail: AsenovaNS@mail.ru, https://orcid.org/0009-0001-5507-3325

БАЙМАКАШОВА Н.М.

Магистрант, Ә. Марғұлан атындағы педагогикалық университеті, Павлодар қ., Қазақстан.

E-mail: thenikosh@gmail.com, https://orcid.org/0009-0004-4074-0801

1. Жиенбаева С.А. Сын тұрғысынан ойлау технологиясы арқылы білім алушылардың тілдік құзыреттіліктерін қалыптастыру. Педагогика және психология. 2019. №2. https://cyberleninka.ru/article/n/syn-t-r-ysynan-oylaudy-damytu-tehnologiyasy-ar-yly-bilim-alushylardy-tildik-zyrettilikterin-alyptastyru
2. Нұрғазина Г.Е. Қазақ әдебиетін оқытуда сын тұрғысынан ойлау технологиясы. Семей: Семей университеті, 2012. 120 б.
3. Әлмұханбет Ш., Молдабек Қ. Сыни ойлау технологиясы бастауыш сынып оқушыларының тілдік дағдыларын қалыптастыру құралы ретінде. Қарағанды университетінің хабаршысы. Педагогика сериясы 2025, 30, 4(20), 208-217 б. https://doi.org/10.31489/2025ped4/208-217 DOI: https://doi.org/10.31489/2025ped4/208-217
4. Немов Р.С. Психология: Учебник для студентов педагогических вузов. М.: Владос, 2018. 688 с.
5. Хуторской А.В. Ключевые компетенции как компонент личностно-ориентированной парадигмы образования. Народное образование. 2017. №2. С. 58–64.
6. Hager P., Kaye M. Critical Thinking in Teacher Education: A Process-Oriented Research Agenda. Australian Journal of Teacher Education. 1992. Vol. 17(2). URL: https://www.researchgate.net/publication/49283658_Critical_Thinking_in_Teacher_Education_A_Process-Oriented_Research_Agenda (review date: 06.03.2026). DOI: https://doi.org/10.14221/ajte.1992v17n2.4
7. Oner D., Gunal-Aggul Y. Critical Thinking for Teachers. Integrated Education and Learning Series. – Springer, 2021. URL: https://www.researchgate.net/publication/351487185_Critical_Thinking_for_Teachers (review date: 06.03.2026).
8. Lithoxoidou A., Georgiadou T. Critical Thinking in Teacher Education: Course Design and Teaching Practicum. Education Sciences. 2023. URL: https://www.researchgate.net/publication/373209380_Critical_Thinking_in_Teacher_Education_Course_Design_and_Teaching_Practicum (review date: 06.03.2026). DOI: https://doi.org/10.3390/educsci13080837
9. Mishra D. Developing Critical Thinking Skills in Teacher Education: Strategies, Challenges and Future Directions. International Educational Scientific Research Journal. 2025. URL: https://www.researchgate.net/publication/396646762_DEVELOPING_CRITICAL_THINKING_SKILLS_IN_TEACHER_EDUCATION_STRATEGIES_CHALLENGES_AND_FUTURE_DIRECTIONS (review date: 06.03.2026).
10. Jamil M., Rizvi S. A. Critical Thinking Pedagogy in Teacher Education: An Analysis of Instructional Practices in Higher Education. Journal of Development and Social Sciences. 2025. URL: https://www.researchgate.net/publication/391382797_Critical_Thinking_Pedagogy_in_Teacher_Education_An_Analysis_of_Instructional_Practices_in_Pakistani_Higher_Education (review date: 06.03.2026).

сыни ойлау, педагогикалық технология, кәсіби құзыреттілік, бастауыш білім, болашақ мұғалім, рефлексия, оқыту әдістемесі