Мақалада әлеуметтік-философиялық және салыстырмалы-саяси талдау тұрғысынан қазіргі Қазақстанның сыртқы саяси бағытының негізгі қағидаты ретінде әлем дипломатиясы феномені зерттеледі. Автор дипломатиялық төзімділік ұғымын егжей-тегжейлі талдайды, оның күрделі табиғаты саяси, мәдени, өркениетті және экономикалық өлшемдердің тұжырымдамалық призмасы арқылы ашылады. Жұмыста 1991 жылы егемендiк алған сәттен бастап Қазақстан Республикасының бейбiтшiлiк сүйгiш көп векторлы стратегиясын қалыптастырудың тарихи-философиялық, әлеуметтiк-мәдени және геосаяси алғышарттары егжей-тегжейлi қаралады, Соңғы онжылдықта консенсус, институттар диалогы мен ымыраға келу дипломатиясын iс жүзiнде жүзеге асыруға ерекше көңiл бөлiнедi. Астананың ірі бітімгершілік бастамаларын қоса алғанда, нақты мысалдар негізінде Қазақстанның беделді халықаралық медиатор, диалог платформасы және «адал ойыншы» ретіндегі мәртебесі дәлелденеді. Сыни талдау шеңберінде қазіргі заманғы геосаяси бытыраңқылықтан, жаһандық сенім дағдарысынан, санкциялық соғыстардан және халықаралық құқық жүйесінің әлсіреуінен туындаған елдің сыртқы саясаты үшін негізгі өңірлік сын-қатерлер мен гибридтік қатерлер зерттеледі. Қорытындыда ХХІ ғасырдың полицентрикалық әлемін қалыптастыру жағдайында жаңғыртылған «Көп векторлы 2.0» стратегиясының перспективалары теориялық тұрғыдан негізделеді, Автор Қазақстанның дипломатиялық толеранттылығы әлсіздіктің белгісі емес, ұжымдық қауіпсіздіктің жаһандық архитектурасын сауықтыруға тиімді жәрдемдесетін прагматизмнің жетілген нысаны болып табылады деген ғылыми негізделген қорытындыға келеді.

МАЦЮК Д.А.

Философия ғылымдарының кандидаты, Қазақстан халқы Ассамблеясы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасының аға оқытушысы, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

Е-mail: Dimakazgu@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-8542-9636

1. Арын Е.М. Социально-философские основания современной международной дипломатии. Алматы: Гылым, 2021. 350 с.
2. Засурский Я.Н. Генри Киссинджер о мировом порядке. Вестник Московского университета. Серия 10. Журналистика. 2016. № 6. 238–251.
3. Назарбаев Н.А. Эра независимости. Астана: Деловая литература, 2017. 508 с.
4. Токаев К.К. Преодоление: Дипломатические очерки евразийского масштаба. Алматы: Жибек Жолы, 2015. 432 с.
5. Тукумов Е.В., Кушкумбаев С.К., Ауелбаев Б.А. и др. Дипломатия Президента Токаева: коллективная монография. Астана: КИСИ при Президенте РК, 2025. 312 с.
6. Сейлханов Е.Т. Роль Республики Казахстан в урегулировании региональных конфликтов: на примере Астанинского процесса. Вестник КазНУ. Серия международные отношения. 2023. № 2 (102). 14–23.

жаһандық тұрақтылық, халықаралық тәртіп, қақтығыстар, мәдени төзімділік, ынтымақтастық перспективалары, өркениет, құндылықтар, дипломатиялық икемділік