Бұл мақала Шыңғыс Айтматов пен Нұрмұрод Нокобиловтың әңгімелеріндегі әйел бейнесінің көрінісін зерттейді. Салыстырмалы-типологиялық тәсіл арқылы зерттеу әйел бейнесінде көрініс тапқан көркемдік, моральдық, философиялық және экологиялық құндылықтарға назар аударады және олардың қоғам мен табиғат арасындағы байланысты ашудағы рөлін қарастырады. Зерттеуде екі жазушының әңгімелеріндегі әйел бейнесінің ортақ және ерекше белгілерін анықтау үшін салыстырмалы-типологиялық, герменевтикалық және көркем-аналитикалық әдістер қолданылады.

Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, Айтматов прозасында әйел кейіпкерлері рухани тазалықты, моральдық күшті және адам кемелдігін бейнелейтін романтикалық-философиялық идеалдар ретінде көрінеді. Нокобилов әйел бейнесін ұлттық дәстүрлермен және табиғи ортамен байланысты реалистік әрі экопоэтикалық тұлғалар ретінде сипаттайды. Қорытындысында екі автордың шығармаларындағы әйел кейіпкерлері мейірімділік, рухани тұтастық және өмірге деген құрмет сияқты жалпыадамзаттық құндылықтарды бейнелейді. Салыстырмалы талдау түркі әдебиетіндегі дүниетаным мен көркем ойды ашуда әйел бейнесінің маңызды эстетикалық және идеялық қызмет атқаратынын көрсетеді.

ЯХЯЕВА Н.

PhD докторант, Бухара мемлекеттік университеті, Бухара қ., Өзбекстан

E-mail: nigina.yakhyaeva93@gmail.com, https://orcid.org/0009-0004-2270-1905

1. Lotman М.Yu. Struktura khuzedozvezdnogo tekst. Moskva: Iskusstvo, 1970, 384 s.
2. Gaston Bachelard. La poétique de l’espace. Paris: Presses Universitaires de France, 1957, 214 p.
3. Chingiz Aitmatov. Jamilia. Tashkent: Yangi asr avlodi, 2018, 311 p.
4. Chingiz Aitmatov. White Ship. Tashkent: Shark publishing house, 2019, 160 p.
5. Chingiz Aitmatov. Mother Earth. Tashkent: Gafur Gulom publishing house, 2017, 144 p.
6. Toporov V.N. Prostranstvo i tekst. Moskva: Nauka, 1983, 227–284 s.
7. Normurod Norkobilov. Ena bo‘ri. Tashkent: Uzbekistan, 2020.
8. Normurod Norkobilov. Kurash. Tashkent: Tafakkur, 2021.

әйел бейнесі, повесть, көркем ойлау, экопоэтика, антропоөзектік, реализм, романтизм