Мақалада арт-терапевтік әдістердің мектеп жасына дейінгі балалардағы сөйлеу дамуының бұзылуына түзету әсерін эксперименттік зерттеу нәтижелері келтірілген. Психоэмоционалды салаға әсер ететін Арт-терапия сөйлеу процесін, сөйлеуге деген ұмтылысты ынталандырады. Сондықтан оның әртүрлі түрлері мен әдістері мектеп жасына дейінгі балалармен түзету жұмыстарында, сөйлеу дамуының кешеуілдеуінде кеңінен қолданылады. Мектепке дейінгі кезеңде негізгі жеке сипаттамалар, дүниетаным, өзіне және қоршаған әлемге деген көзқарас қалыптасады. Арт-терапевтік әдістер осы мағынада әртүрлі жастағы балалармен жұмыс жасауда арнайы педагогика мен психологияның тиімді заманауи бағыттарының бірі болып табылады, бұл көптеген қолданбалы зерттеулермен және оларды қолданудың тікелей тәжірибесімен расталады. Жүргізілген эмпирикалық зерттеу нәтижесінде мектеп жасына дейінгі балалардағы сөйлеу дамуындағы ауытқулардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, жүйелі және жан-жақты қолданылатын арт-терапевтік әдістер мұндай ауытқуларды түзетудің тиімді құралына айналатыны, сөйлеудің дамуына ғана емес, сонымен қатар психикалық функцияларға (зейін, есте сақтау, ойлау) және коммуникативті дағдыларға оң әсер ететіндігі анықталды.. бұл эксперименттік зерттеудің бастапқы және соңғы кезеңіндегі олардың жағдайын салыстырмалы талдау деректерімен расталады.

ТУРЕБАЕВА К.Ж.

Педагогика ғылымдарының докторы, Психология және арнайы педагогика кафедрасының профессоры, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

mail: Turebaeva_KJ@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-0204-3501

ЖУБАТЫРОВА Б.Т.

Магистр, психология және арнайы педагогика кафедрасының аға оқытушысы, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

Е-mail: botadoz.alga@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-7221-4054

ИРМЕКБАЕВА Э.Е.

Магистрант, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

Е-mail: elvira_xdrive@mail.ru, https://orcid.org/0009-0004-1303-8486

1. Касен Г.А., Айтбаева А.Б. Арт-педагогика и арт-терапия в инклюзивном образовании. – Алматы: КазНу им. Аль-Фараби, 2019. – 184 с.
2. Ерсарина А.К. Специальная программа коррекционно-развивающего обучения детей с нарушениями речи. – Алматы: ННПЦ РСИО, 2021.- 120 с.
3. Туребаева К.Ж., Ирмекбаева Э.Е., Бактыгалиева М.Е. Арт-терапия как метод коррекции при задержке речевого развития у детей дошкольного возраста. Научный журнал «Актюбинский региональный университет имен К.Жубанова», 2025. 82(4), 74-85. DOI: https://doi.org/10.70239/arsu.2025.t82.n4.08
4. Мусакулова, Г.Ж. Интеграция арт-терапии и музыкальной терапии на примере использования. Центрально-Азиатский журнал искусств, 2023. 8(3), 42–51.
5. Жулина Е.В., Аргунова С.Е. Драматизация как средство коррекции нарушений связной речи у старших дошкольников с ОНР. Журнал «Проблемы современного педагогического образования», 2019. 63(2), 168-171.
6. Arkhipova, S. Psychomotor development of preschoolers with speech pathologies by means of art therapy techniques. International Journal of Early Childhood Special Education, 2022. Volume 16. Issue 3. 2105-2112. https://doi.org/10.20952/revtee.v15i34.17214 DOI: https://doi.org/10.20952/revtee.v15i34.17214
7. Martínez-Vérez V., Gil-Ruíz, P. & Domínguez-Lloria S. Interventions through Art Therapy and Music Therapy in Autism Spectrum Disorder, ADHD, Language Disorders, and Learning Disabilities in Pediatric-Aged Children: A Systematic Review. Children, 2024. Volume 11, Issue 6. 706. https://doi.org/10.3390/children11060706 DOI: https://doi.org/10.3390/children11060706
8. Joy W. Colorful Conversations: Enhancing Communication in Nonspeaking Toddlers Through Art Therapy. Expressive Therapies Capstone Theses, 2024. [Electronic resource]. - Access mode: https://digitalcommons.lesley.edu/expressive_theses/882/ (review date: 03.04.2026).
9. Мазанова Е.В. Обследование речи детей 4-5 лет с ОНР. Методические указания и картинный материал для проведения обследования в средней группе ДОУ – М.: ГНОМ, 2014.- 64 с.
10. Хузеева Г.К. Диагностика и развитие коммуникативной компетентности дошкольника: психолого-педагогическая служба сопровождения ребёнка. – М.:Владос, 2014.- 78 с.

арт-терапия, бейне терапия, ертегі терапиясы, изотерапия, мектеп жасына дейінгі балалар, музыкалық терапия, сөйлеу дамуының кешігуі, театр терапиясы