Мақала бастауыш сынып оқушыларының ағылшын тілін оқыту процесінде интеллектуалдылығын дамыту мәселесін зерттеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі Қазақстан Республикасының стратегиялық құжаттарында бекітілген оқушылардың интеллектуалдылығын дамытуға мемлекеттік сұраныспен байланысты, мұнда бастауыш сынып оқушыларының сыни ойлау, когнитивтік дербестік және интеллектуалдық белсенділігін қалыптастыру басым білім беру нәтижесі ретінде қарастырылады. Қазіргі жағдайда бастауыш сыныптарда ағылшын тілі тек тілдік құзыреттілікті қалыптастыру құралы ғана емес, сонымен қатар оқушылардың интеллектуалдылығын дамытудың маңызды ресурсы болып табылады, өйткені шет тілін қолдану іс-әрекеті талдау, логикалық ойлау, модельдеу, дәлелдеу және білімді жаңа оқу жағдайларына көшіруді талап етеді. Дегенмен, бастауыш білім беру тәжірибесінде бұл потенциал фрагментті және жүйесіз жүзеге асады, бұл ғылыми негізделген әдістемелік шешімнің қажеттілігін туғызады.

Мақаланың мақсаты – бастауыш сынып оқушыларының ағылшын тілінің сабақтарында интеллектуалдылығын дамытуға арналған когнитивті-әдістемелік модельді әзірлеу және эксперименттік тексеру. Зерттеуде талдау, жалпылау, жіктеу және педагогикалық модельдеу сияқты теориялық әдістер, сонымен қатар диагностика, бақылау, сауалнама, тестілеу және математикалық-статистикалық өңдеу сияқты эмпирикалық әдістер қолданылды.

Нәтижесінде когнитивтік, логикалық және шығармашылық компоненттерді біріктіретін құрылымдық-мазмұндық модель және шет тілдік материалды белсенді интеллектуалдық меңгеруге бағытталған оқу тапсырмаларының әдістемелік жүйесі ұсынылды. Модельдің эксперименттік тексеруі бастауыш сынып оқушыларының аналитикалық ойлау, когнитивтік икемділік және білімді көшіру қабілеттерінің оң динамикасын көрсетті. Алынған нәтижелер ұсынылған модельдің тиімділігін және оны бастауыш білім беру жүйесінде қолданудың практикалық маңыздылығын растайды.

САХИПОВА Г.К.

Гуманитарлық ғылымдар магистрі, оқытушы, шетел тілдері факультеті, ағылшын және неміс тілдері кафедрасы, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: sakhipova_2014@mail.ru, https://orcid.org/0009-0003-4346-6951

БАЯДИЛОВА-АЛТЫБАЕВА A.Б.

PhD, аға оқытушы, шетел тілдері факультеті, ағылшын және неміс тілдері кафедрасы, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: ba_ainura85@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-8594-3192

1. OECD. Education at a Glance 2021: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing. 2021, 158 p.
2. World Economic Forum. Schools of the Future: Defining New Models of Education for the Fourth Industrial Revolution. Geneva: WEF. 2020,18p.
3. Piaget, J. The Psychology of the Child. New York: Basic Books. 1972, Vol. 1 No. 1, 1-3 p.
4. Послание Президента Республики Казахстан. 2023–2024 г. – Астана, 2023. https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-rudnyi-gornyack/documents/details/564714?lang=ru
5. Концепция развития образования Республики Казахстан на 2023-2029 годы. – Астана, 2023. https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300000249
6. Государственный образовательный стандарт начального образования 2023–2026 г. – Астана, 2023. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200029031
7. Выготский Л.С. Мышление и речь. Москва: Педагогика. 1984, 52-53 с.
8. Bruner, J. S. Toward a Theory of Instruction. Cambridge, MA: Belknap Press. 1966, 28 р.
9. Ellis, R. Understanding Second Language Acquisition. Oxford: Oxford University Press. 2015, 358 р.
10. Tomlinson, B. Language Learning with Technology: A Guide for Teachers. London: Routledge. 2017.
11. https://www.researchgate.net/publication/359399934_Developing_Materials_for_Language_Teaching_by_Brian_Tomlinson
12. CEFR. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Strasbourg: Council of Europe. 2020, 48р.
13. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. Approaches and Methods in Language Teaching. Cambridge: Cambridge University Press. 2014, 22 р.
14. Harmer, J. The Practice of English Language Teaching. London: Pearson. 2015. https://cdn.bookey.app/files/pdf/book/en/the-practice-of-english-language-teaching.pdf
15. Stern, H. H. Fundamental Concepts of Language Teaching. Oxford: Oxford University Press. 1983.
16. https://www.researchgate.net/publication/270979138_Stern_H_H_Fundamental_Concepts_of_Language_Teaching_Oxford_Oxford_University_Press.
17. Scrivener, J. Learning Teaching. Oxford: Macmillan. 2010. https://sciarium.com/file/238910/.
18. Nunan, D. Teaching English to Speakers of Other Languages. London: Routledge. 2016. https://www.researchgate.net/publication/294860369_Teaching_English_to_Speakers_of_Other_Languages_An_Introduction_David_Nunan_Routledge_New_York_London_2015_vi_203_pp
19. Richards, J. C. Communicative Language Teaching Today. Cambridge: Cambridge University Press. 2006.
20. https://www.researchgate.net/publication/242720833_Communicative_Language_Teaching_Today
21. Larsen-Freeman, D., & Anderson, M. Techniques and Principles in Language Teaching. Oxford: Oxford University Press. 2011. https://archive.org/stream/larsen-freeman-d.-and-anderson-m-2011-techniques-and-principles-in-language-teac/Larsen-Freeman%2C%20D.%20%20and%20Anderson%2C%20M%20%282011%29%20Techniques%20and%20Principles%20in%20Language%20Teaching%20%283rd%20ed.%29.%20Oxford.%20Oxford%20University%20Press_djvu.txt.