Бұл мақала жалпы білім беретін мектеп жағдайында психикалық дамуының тежелуі (ПДТ) бар бастауыш сынып оқушыларын психологиялық-педагогикалық қолдау мәселесіне арналған. Тақырыптың өзектілігі оқу бағдарламасын меңгеруде, эмоционалдық-ерік тұрақтылығында, мотивациясында және әлеуметтік өзара әрекеттестігінде қиындықтарға тап болатын балалар санының артуымен байланысты. Зерттеудің мақсаты - ПДТ бар бастауыш сынып оқушыларының даму ерекшеліктерін айқындау, тиімді қолдау әдістерін белгілеу және түзету жұмысының нәтижелерін бағалау. Мақалада «психикалық дамудың тежелуі» ұғымының теориялық негіздері ашылып, балалардың когнитивтік, эмоционалдық-ерік және коммуникативтік дамуының сипаттамалары берілген. Психологиялық-педагогикалық диагностика нәтижелері, жеке және топтық сабақтарды, ойын әдістерін, логопедиялық түзетуді, ата-аналар және педагогтармен жұмысты қамтитын қолдау бағдарламасының мазмұны сипатталады. Қорытынды диагностика көрсеткендей, зейін, есте сақтау, ойлау дағдыларының жақсаруы, эмоционалдық шиеленістің төмендеуі, ерікті мінез-құлықтың қалыптасуы және әлеуметтік бейімделудің артуы байқалды. Зерттеу нәтижелері ПДТ бар балаларды жүйелі қолдаудың жоғары тиімділігін дәлелдейді және түзету шараларын оқу процесіне енгізудің маңыздылығын көрсетеді. Мақала материалдары педагогтар мен мамандарға жеке оқу маршруттарын әзірлеуде, түзету бағдарламаларын құруда және қолдау жүйесін ұйымдастыруда қолдануға болады.

ТУРЕБАЕВА К.Ж.

Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогика ғылымдары академиясының академигі, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: Turebaeva_KJ@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-0204-3501

МАШЕВА Г.Б.

Магистрант, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: mashevagaukhar01@gmail.com, https://orcid.org/0009-0002-2332-3139

1. Белопольская Н. Л. Психолого-педагогическая поддержка детей с отклонениями в развитии. — М.: Академия, 2020.
2. Лебедева Е. В. Задержка психического развития у детей: диагностика и коррекция. — СПб.: Речь, 2019.
3. Мастюкова Е. М. Коррекция нарушений психического развития. — М.: Просвещение, 2018.
4. Певзнер М. С. Дети с отклонениями в развитии. — М.: Педагогика, 2017.
5. Федеральный государственный образовательный стандарт НОО обучающихся с ОВЗ. — М., 2021.
6. Лурия А. Р. Основы нейропсихологии. — М.: МГУ, 2019.
7. Венгер Л. А. Психическое развитие ребёнка. — М.: Академический проект, 2016.
8. Эльконин Д. Б. Психология обучения младшего школьника. — М.: Педагогика, 2015.

психикалық дамудың тежелуі, психологиялық-педагогикалық қолдау, кіші мектеп оқушылары, когнитивтік даму, мектепке бейімделу, түзету жұмысы, эмоциялық-ерік саласы, жеке білім беру маршруты