Бұл мақала жаһандану дәуірінде медиакеңістікте кеңінен қолданыста жүрген сленгтік бірліктердің бағалауыштық қызметін зерттеуге арналған. Мақалада қазіргі медиакеңістіктегі тілдің даму динамикасына ықпал ететін сленгтердің эмоционалды-экспрессивті, прагматикалық және бағалауыштық, дискурстық қырлары, адресант пен адресат арасындағы қатынасты реттеудегі рөлі талданады. Мақаланың мақсаты - жаһандану дәуірінде медиакеңістіктегі сленгтердің бағалауыштық қызметін айқындау. Бұл мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылды: 1) медиакеңістіктегі түрлі платформалардан (WhatsApp, Telegram, Instagram, Facebook, қазіргі қазақ кинолары) сленгтер жинақтау; 2) қазіргі жастардың сленгтерді қаншалықты жиі пайдаланатынын, қолдану мақсатын, сленгтердің жастар танымындағы бағалауыштық сипатын анықтау үшін онлайн форматта (Google form) сауалнама алу; 3) сленгтердің ассоциациялық кеңістігін құру; 4) жастар танымындағы сленгтердің бағалауыштық сипатын талдау; Зерттеу нәтижесінде сленгтердің тек тілдік құбылыс қана емес, әлеуметтік бағалау мен топтық бірегейлікті қалыптастыратын маңызды дискурстық құрал екендігі анықталды. Сауалнама қорытындысы қазіргі жастардың 83% күнделікті тұрмыста сленгтерді белсенді қолданатынын көрсетті. Сонымен қатар нәтижеге сәйкес сленгтердің ассоциациялық кеңістігі анықталып, сол бағыт бойынша бірнеше түрге жіктелді.  Мақаладан алынған қорытындылар қазіргі қазақ медиа тілінің даму үдерістерін сипаттауға және бағалауыштық семантика мәселелерін тереңдетіп зерделеуге мүмкіндік береді.

БЕКНИЯЗОВА Д.Д.

Докторант, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: dbekniyazova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0009-0008-7992-4850

КАРАГУЛОВА Б.С.

Филология ғылымдарының кандидаты, профессор, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: bkaragulova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0000-0003-0545-977X

АБДИРОВА Ш.Г.

PhD, аға оқытушы, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

E-mail: Sh.abdirova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0000-0002-2786-3362

1. Кокебаева Б.С., Кожахметова Г.Б., Жанибеков М.З. Қазақ тіліндегі туристік жарнама мәтіндеріндегі бағалауыш бірліктердің лингвомәдени семантикасы // Yassawi Journal of Philology. – 2026. – №1(1). – Б. 107–120. https://doi.org/10.47526/2026-1/3107-3085.10
2. Partridge E. Slang: Today and Yesterday – London: George Routledge & Sons, 1933. — 488 p.
3. Uteshova Z. X., Reymova M. J. Slang and its place in modern english language. // Journal of Science, Research and Teaching Vol.4, Jun – 2025 p.22-23
4. Карагулова Б.С., Абдирова Ш..Г, Бекниязова Д.Д. Қазіргі қазақ тілінің әлеуметтік стратификациясы жүйесіндегі жастар тілі (сленг) // Абылай хан атындағы ҚазХҚжӘТУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы - 2025 - №1 (76) - б. 175-188 — DOI: 10.48371/PHILS.2025.1.76.012
5. Greenough J.C., Kittredge G.L. Words and Their Ways in English Speech - New York, The Macmillan Company; London, Macmillan & Co., ltd. – 1920 – р. 411.
6. Jespersen O. Its Nature, Development and Origin - London: G. Allen & Unwin ltd. – 1922 – р. 448
7. Дүйсенбай А.Е., Бекқожанова Г.К. Американдық сленгтердің шығу тарихы және шет тіліннен келген сөздердің сленгке айнала отырып қазақ тілінде енуі // Абылай хан атындағы ҚазХҚжӘТУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы - 2021 - Т. 63, № 4. — Б. 91–98. — DOI: 10.48371/PHILS.2021.63.4.008
8. Макулбаева А.А., Байдрахманов Д.К., Ібраева Ж.Б. Қарым-қатынастағы жастар киберсленгі // Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы. Филология сериясы. — 2025. — Т. 151, № 2. — Б. 116–126. — DOI: 10.32523/2616-678X-2025-151-2-116-126
9. Стамбекова А.Е., Жанисыбекова Е.Т. С.Кингтің «Жасыл Миль» романындағы сленгті ағылшын тілінен орыс және қазақ тілдеріне аудару кезіндегі баламалылыққа қол жеткізу ерекшеліктері // Абылай хан атындағы ҚазХҚжӘТУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы – 2025 - №2 (77) - 358-373 б. — DOI: 10.48371/PHILS.2025.2.77.021
10. Erkinova M. G., Yoldash M. Y. Youth Sociolect in Uzbek. // American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education. — 2024. — Vol. 2, no. 5. — P. 443–446. — URL: https://grnjournal.us/index.php/STEM/article/view/4937
11. Razzaqova Sh. Peculiarities of Slang in English and Uzbek Languages. // Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. — 2025. — Vol. 6, no. 4. — P. 331–343. — DOI: 10.37547/mesmj-V6-I4-34
12. Abdullaeva A. Digital slang as a modern form of lexical innovation: the case of the Uzbek language. // International Journal of Artificial Intelligence. — 2025. — Vol. 5, no. 7. — P. 610–612.
13. Pulatova U. U. Some regional features of Uzbek youth slang. // Galaxy International Interdisciplinary Research Journal. — 2025. — Vol. 13, no. 6. — P. 123–126. — URL: https://media.neliti.com/media/publications/685332-some-regional-features-of-uzbek-youth-sl-f0dc63e4.pdf
14. Razuvajeva O. Slang in the Turkish language as a social, linguistic, and semiotic phenomenon = Bir sosyal, dilbilimsel ve semiyotik fenomen olarak Türkçede argo / O. Razuvaeva // Gaziantep University Journal of Social Sciences. — 2009. — Vol. 8, no. 1. — P. 299–316. — URL: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/223473
15. Boylu E., Kardaş D. The views of teachers and students on slang in teaching Turkish as a foreign language. // Journal of Language and Linguistic Studies. — 2020. — Vol. 16, no. 1. — P. 73–88. — URL: https://www.jlls.org/index.php/jlls/article/view/1622
16. Словарь сленга [Электронный ресурс] // You-Slang.ru. — URL: https://you-slang.ru
17. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі // Жалпы редакциясын басқарған Т.Жанұзақов. – Алматы: Дайк-Пресс, 2008. - 968 б.

әлеуметтік желі, бағалауыштық қызмет, жаһандану, лексикалық бірліктер, медиакеңістік, сленг