АРАЛАС ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ ДИЗАЙНЫНЫҢ НЕГІЗДЕРІ: МАГИСТРАНТТАРДЫҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ ДАЯРЛЫҚ ТУРАЛЫ КӨЗҚАРАСТАРЫН ТАЛДАУ

Жарияланды 2026-06-30
ПЕДАГОГИКА Нөмір 84 № 2 (2026)
Том 84 №2 2026
Авторлар:
  • УПАДХАЙ Б.
  • САДЫКОВА С.А.
PDF (English)

Мақалада «Аралас зерттеу әдістері дизайнының негіздері» тақырыбындағы ғылыми-тәжірибелік воркшопты ұйымдастыру және өткізу тәжірибесі ұсынылған. Аталған воркшоп 14–15 қазанда Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінде «Болашақ» бағдарламасының («500 ғалым») аясында өтті. Воркшоптың мақсаты магистранттардың аралас зерттеу әдістері саласындағы әдіснамалық құзыреттілігін жетілдіру, зерттеу туралы хабардарлығын арттыру және зерттеу этикасы дағдыларын дамыту болды.

Воркшоптың тиімділігін бағалау және білім алушылардың өзекті қажеттіліктерін анықтау мақсатында әртүрлі білім беру бағдарламаларында оқитын бес магистрантпен жартылай құрылымданған сұхбат жүргізілді. Сұхбаттардың тақырыптық талдауы магистранттардың аралас зерттеу әдістерін сандық және сапалық тәсілдердің үйлесімі ретінде жалпы түсінетінін, алайда оларды практикалық тұрғыдан қолдануда (мысалы, зерттеу дизайнын құру, іріктеу жүргізу, деректерді интеграциялау, талдау және зерттеу этикасын сақтау мәселелерінде) қиындықтарға тап болатынын көрсетті.

Қатысушылар тәжірибеге бағытталған дағдыларды дамытуға, соның ішінде кейстік зерттеулер мысалдарын қарастыруға, зерттеу құралдарын әзірлеу бойынша оқытуға және тұрақты ғылыми жетекшілік қолдауға қажеттілік бар екенін атап өтті. Сонымен қатар, талдау нәтижелері аралас зерттеу әдістерін магистратура деңгейіндегі міндетті әдіснамалық пәндердің құрамына енгізудің маңыздылығын көрсетті. Бұдан бөлек, студенттерді пәнаралық жобалар арқылы аралас зерттеу әдістерін меңгеруге және оларды ғылыми зерттеулерде қолдануға ынталандыру қажет. Сондай-ақ зерттеу этикасына тұрақты назар аудару магистранттардың білім беру және ғылыми-зерттеу тәжірибесінің ажырамас бөлігі болуы тиіс.

УПАДХАЙ Б.

PhD, Білім беру саласындағы ұйымдастырушылық көшбасшылық, саясат және даму кафедрасының профессоры, Білім беру және адами даму колледжі, Миннесота университеті (Twin Cities кампусы), Миннеаполис қ., АҚШ.

Е-mail: bhaskar@umn.edu, https://orcid.org/0000-0001-5141-3778

САДЫКОВА С.А.

PhD, Шетел филологиясы және аударматану кафедрасының доценті, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан

Е-mail: ssadykova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0000-0003-3825-7680

  1. Creswell J.W. Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (3rd ed.). – Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2009. – 260 p.
  2. Tashakkori A., Teddlie C. SAGE Handbook of Mixed Methods in Social & Behavioral Research (2nd ed.). – Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2010. – 912 p. DOI: https://doi.org/10.4135/9781506335193
  3. Fetters M.D., Curry L.A., Creswell J.W. Achieving Integration in Mixed Methods Designs—Principles and Practices. Health Services Research, 2013. Volume 48. Issue 6 (Pt 2), 2134–2156. https://doi.org/10.1111/1475-6773.12117 DOI: https://doi.org/10.1111/1475-6773.12117
  4. Plano Clark V.L., Ivankova N.V. Mixed Methods Research: A Guide to the Field. – Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2017. https://doi.org/10.4135/9781483398341 DOI: https://doi.org/10.4135/9781483398341
  5. Droog A., Weaver K.D., Brady F. Along for the Journey: Graduate Student Perceptions of Research. College & Research Libraries, 2024. Volume 85. Issue 6. 804–825.
  6. https://doi.org/10.5860/crl.85.6.826 DOI: https://doi.org/10.5860/crl.85.6.826
  7. Creswell J.W., Plano Clark V.L. Designing and Conducting Mixed Methods Research. – Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2010. – 488 p.
  8. Braun V., Clarke V. Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 2006. Volume 3. Issue 2. 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa DOI: https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  9. Earley M.A. A Synthesis of the Literature on Research Methods Education. Teaching in Higher Education, 2014. Volume 19. Issue 3. 242–253.
  10. https://doi.org/10.1080/13562517.2013.860105 DOI: https://doi.org/10.1080/13562517.2013.860105
  11. Stern C., Lizarondo L., Carrier J., Godfrey C., Rieger K., Salmond S., Apóstolo J., Kirkpatrick P., Loveday H. Methodological Guidance for the Conduct of Mixed Methods Systematic Reviews. JBI Evidence Synthesis, 2020. Volume 18. Issue 10. 2108–2118.
  12. https://doi.org/10.11124/JBISRIR-D-19-00169 DOI: https://doi.org/10.11124/JBISRIR-D-19-00169
  13. Iphofen R., Tolich M. (Eds.). The SAGE Handbook of Qualitative Research Ethics. – London: SAGE Publications Ltd., 2018. – 664 p. DOI: https://doi.org/10.4135/9781526435446
аралас зерттеу әдістері, зерттеу дизайны, магистранттар, «Болашақ» бағдарламасы, әдіснамалық даярлық, тақырыптық талдау