Бұл мақалада цифрлық трансформация жағдайында бизнесті адаптивті басқаруды зерттеу және цифрлық экономикада тиімді жұмыс істей алатын ұйымдар үшін тұжырымдамалық негіздерді әзірлеу қарастырылады.

Зерттеудің мақсаты-адаптивті басқару принциптерін құру және тұрақтылыққа, икемділікке және динамикалық технологиялық өзгерістерге жауап ретінде тез бейімделу қабілетіне бағытталған бизнестің тұжырымдамалық моделін жасау.

Бұл тақырып цифрлық технологияның қарқынды эволюциясына, жаһандық бәсекелестіктің артуына және сыртқы бизнес ортасындағы белгісіздіктің артуына байланысты өзекті болып табылады. Бұл факторлар басқарудың дәстүрлі тәсілдерінен ұйымдар үшін икемді және бейімделгіш модельдерге көшуді талап етеді.Жұмыста кәсіпорынды ашық әлеуметтік-экономикалық жүйе ретінде қарастыруға және оның бейімделу мүмкіндіктеріне әсер ететін негізгі факторларды анықтауға мүмкіндік беретін жүйелі және салыстырмалы талдау әдістері қолданылады. Осы зерттеулердің нәтижесінде стратегия, ұйымдық құрылым, технологиялық инфрақұрылым, адами капитал, ұйымдастырушылық мәдениет сияқты өзара байланысты элементтерді қамтитын бейімделгіш кәсіпорынның тұжырымдамалық моделі жасалды.

Нәтижелер цифрлық технологияларды интеграциялау, динамикалық ұйымдастырушылық мүмкіндіктерді дамыту және икемді басқару тетіктерін құру кәсіпорындардың тұрақтылығын, олардың инновациялық әлеуетін және болашақ өзгерістерге дайындығын арттыра алатынын көрсетеді. Бұл зерттеудің ғылыми-практикалық маңыздылығы оның адаптивті менеджментті теориялық тұрғыдан түсінуге қосқан үлесінде және қазіргі заманғы кәсіпорындарда цифрлық трансформация стратегияларын әзірлеу және басқару жүйелерін жетілдіру үшін ұсынылған модельді пайдалану әлеуетінде жатыр.

ЦЗЯН Ц.

Әл-Фараби  бизнес мектебінің 2 курс докторанты, Әл-Фараби бизнес мектебі, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

E-mail: jiang.yun.02@mail.ru, https://orcid.org/0009-0008-5962-4543

НИЕТАЛИНА Г.

PhD, доцент, Тұран университеті, Алматы қ., Қазақстан

E-mail: gniyetalina@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-2004-0603

КАРШАЛОВА А.

PhD, доцент, Қазақстан-Британ техникалық университеті, Алматы қ., Қазақстан

E-mail: alma1984@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-0065-8369

1. Li G., Du K., Liu L., Su F. Digital transformation and organizational resilience: unveiling the path to sustainable performance in adversity and crisis. International Journal of Information Management. 2025. Vol. 84. Art. No. 102934. DOI: 10.1016/j.ijinfomgt.2025.102934. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2025.102934
2. Gong C., Ribiere V. Organizational agility unleashed: Tapping intellectual capital for digital transformation effectiveness. Technovation. 2025. Vol 147. Art. No. 103310. DOI: 10.1016/j.technovation.2025.103310. DOI: https://doi.org/10.1016/j.technovation.2025.103310
3. Peixoto E. C. et al. Clarifying Core Dimensions in Digital Maturity Models: An Integrative Approach //arXiv preprint arXiv:2602.07569. – 2026.
4. Zhan Y., Li W. Has digital transformation enhanced the resilience of manufacturing enterprises?. International Review of Economics & Finance. 2024. Vol 96. Art. No. 103688. DOI: 10.1016/j.iref.2024.103688. DOI: https://doi.org/10.1016/j.iref.2024.103688
5. Sánchez-Rodríguez A. et al. Navigating Uncertainty Through AI Adoption: Dynamic Capabilities, Strategic Innovation Performance, and Competitiveness in Ecuadorian SMEs. Administrative Sciences. 2025. Vol 15. №. 12. Art. No. 468 468. DOI: 10.3390/admsci15120468. DOI: https://doi.org/10.3390/admsci15120468
6. Wikipedia. Dynamic capabilities. https://en.wikipedia.org/wiki/Dynamic_capabilities?utm_source
7. Ettinger A. Enterprise architecture as a dynamic capability for scalable and sustainable generative ai adoption: Bridging innovation and governance in large organisations. arXiv preprint arXiv:2505.06326. – 2025.

адаптивті басқару, ұйымдастырушылық икемділік, цифрлық трансформация, кәсіпорынның динамикалық мүмкіндіктері, цифрлық экономика