Халықтар географиясы әлеуметтік-экономикалық географияның бір бөлімі ғана емес, әлем халықтарының барлық демографиялық көрсеткіштерін есепке алатын негізгі саласы болып табылады.Бұл мақалада Қазақстандағы халықтар географиясының таралуын статистикалық әдістер негізінде зерттеу мәселесі қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – халықтардың географиялық таралу заңдылықтарын анықтау және әлеуметтік-экономикалық факторлардың қоныстану құрылымына қалай әсер ететінін,  ғылыми тұрғыдан бағалау.Халықтар географиясын оқыту барысында статистикалық мәліметтермен жұмыс жасау, аймақтың әлеуметтік-экономикалық әлеуетін көтеруге көмектеседі. Зерттеу барысында Қазақстан Республикасының халық санағы материалдары, Ұлттық статистика бюросының ресми демографиялық деректері және халықаралық ұйымдардың статистикалық мәліметтері пайдаланылды.Зерттеу тәжірбиесі барысында корреляциялық талдау жұмыстары, салыстырмалы талдау әдісі пайдаланылды. Алынған нәтижелер Қазақстан аумағында халықтың біркелкі қоныстанбағанын, оңтүстік және оңтүстік-шығыс өңірлерде халық тығыздығының жоғары екенін, ал солтүстік  және орталық аймақтарда халық санының азаю үрдісі байқалатынын көрсетті.Сонымен қатар этникалық құрамның аумақтық ерекшеліктері мен ішкі көші-қон бағыттары анықталып, урбанизация деңгейінің ірі қалаларда қарқынды өсіп отырғаны дәлелденді. Зерттеу нәтижелері негізінде аймақтық даму саясатын жетілдіруге, көші-қонды реттеу тетіктерін оңтайландыруға және әлеуметтік инфрақұрылымды жоспарлауға арналған ғылыми негізделген ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді.Ал, бұл өз кезегінде мемлекеттік саясатты оңтайландыру үшін аса маңызды демографиялық құрылым болып табылады.

ТІЛЕКОВА Ж.Т.

География ғылымдарының кандидаты, PhD, доцент, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан

E-mail: tilek_zhanna@mail.ru, https://orcid.org/0000-0003-2342-8248

ПОЛАТОВА Д.М.

Магистрант, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан

E-mail: dinara2512p@gmail.com, https://orcid.org/0009-0005-9956-8038

1. Ратцель, Ф. Народоведение / Пер. со второго, совершенно переработанного нем. изд., с разрешения издателей подлинника, с библиогр. указ. и доп. Д.А. Коропчевского. 2-е изд. со стереотипа. [В 2 т.]. Т. 1–2. СПб.: Книгоиздательское т-во «Просвещение», 1902. с. 887
2. Молдашұлы Ұ. Қазақстан қалалары: әлеуметтік-экономикалық мәселелер. Алматы: Ғылым, 2019. 300 б.
3. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК [электрондық ресурс] https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000729. (қаралу күні 10.04.2026)
4. Социально-экономическое развитие Республики Казахстан в январе-феврале 2026 года [электронный ресурс] https://stat.gov.kz/upload/iblock/3bb%20pdf (дата обращения 22.02.2026)
5. Тулешова Ш. Қазақстанда 10 жылда алғаш рет көші-қон ағыны ұлғайды: уақытша өсім бе әлде үрдіс пе? [электрондық ресурс] https://eri.kz/kz/Novosti_instituta/id=7153 (қаралу күні 19.02.2026)
6. Послание Президента Республики Казахстан Н. Назарбаева народу Казахстана. «Казахстанский путь — 2050: Единая цель, единые интересы, единое будущее», 17 января 2014 г. [Электронный ресурс]. — Режим доступа: http://www.akorda.kz/kz (дата обращения 19.02.2026)
7. Nysupova, G.N., Brade, I., & Tajieva, D.A. (2019). Socio-Demographic Aspect of Quality of Life Analysis of the Population of the Republic of Kazakhstan. Journal of Geography and Environmental Management, 51(4), 18–26. Retrieved from https://bulletin-geography.kaznu.kz/index.php/1-geo/article/view/721 (date of request 19.02.2026)
8. Government of the Republic of Kazakhstan. (2023). [electronic resource] https://www.gov.kz/uploads/2023/3/16/ (date of request 19.02.2026)
9. Seitkhamzina, G.Zh., Bekenova, L.M., Akhatova, E.Kh., & Velesko, S.E. (2023). Development of Urbanization in Kazakhstan in the Post-Pandemic Period. Statistics, Accounting and Audit, 1(88), 06-12. DOI: https://www.doi.org/10.51579/1563-2415.2023-1.01 DOI: https://doi.org/10.51579/1563-2415.2023-1.01