АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫНДАҒЫ АРНАУЛЫ КӘСІПТІК ОРТА БІЛІМ БЕРУ ІСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ

Жарияланды 2026-03-31
ТАРИХ Нөмір 83 № 1 (2026)
Том 83 №1 2026
Авторлар:
  • АЙДАРОВА Г.Б.
  • СУГУРБАЕВА Б.К.
  • АЛИКУЛОВА Н.С.
  • КАЛЫБАЕВА А.Ж.
PDF (English)

Зерттеу жұмысының нысанына Ақтөбе облысындағы орта арнаулы, кәсіптік техникалық білім беру ісінің қалыптасуы алынып отыр. Бұл бағыттың көшін бастап тұрған Медициналық және педагогикалық училищелер. Сонымен қатар облыстың өндіріс, шаруашылық салаларын дамытуда кәсіби мамандардың жетіспеуі орта буын мамандарына сұраныс туғызды, облысымызда осы мақсатта қалалық және ауылдық кәсіптік-техникалық оқу орындары ашыла бастады.

Мақалада Медбикелер мектебі, Педагогикалық училищенің құрылып, дамуы баяндалған. Облыстағы білім саласында сауатсыздықты жою науқанының ықпалы көрсетілген.

Өндіріс жанынан мамандар даярлаудың фабрика-заводтық мектептер арқылы жүзеге асырылуы, кейіннен олардың кәсіптік-техникалық білім беретін оқу орындарына айналу қажеттіліктері аталады.

Ғылыми зерттеу жұмыстары барысында авторлар Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві қорларынан жинақталған материалдарға сыни талдау жасап, сондай-ақ ғылыми еңбектерге тарихнамалық шолу келтірген. ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы елдің экономикасын көтерудегі орта буын кәсіби мамандарының ролін көрсетуге және кәсіби-техникалық білім беруді дамытудың негізгі бағыттарын анықтауға ерекше көңіл бөлінген.

АЙДАРОВА Г.Б.

Тарих магистрі, аға оқытушы, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: gaidarova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0000-0002-5782-5594

СУГУРБАЕВА Б.К.

Тарих магистрі, аға оқытушы, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: bsugurbayeva@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0009-0001-8105-5710

АЛИКУЛОВА Н.С.

Тарих ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: nalikulova@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0009-0004-9700-8101

КАЛЫБАЕВА А.Ж.

Тарих магистрі, аға оқытушы, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: akalybaeva@zhubanov.edu.kz, https://orcid.org/0009-0009-8869-2593

  1. Narodnoe hozäistvo Kazahskoi SSR. -Alma-Ata: Kazahstan, 1987. -S.344.
  2. Aqtöbe oblystyq memlekettık arhivı (AOMA). 928 qor, 1 tızbe, 37 ıs.
  3. AOMA. 1858 qor, 1 tızbe, 1, 2, 12 ıster, 1858 qor, 2 tızbe, 1 ıs.
  4. Sembaev A.İ., Kireeva O.P. Nekotorye voprosy obuchenia i vospitania uchaşihsä srednih spesiälnyh uchebnyh zavedeni Kazahstana. -Alma-Ata: Mektep, 1976. -S.73.
  5. İstoria Aktbinskoi oblasti: sbornik arivnyh dokumentov i materialov. T 3. /Sost. Maden A.T., Mustafina J.D. -Almaty, 2025. -488 s.
  6. Täjıbaev M.Q. Aqtöbe oblysynyñ tarihy. Aqtöbe:1999-S.280.
  7. AOMA. 13 qor, 37 tızbe, 1114 qorap, 226 ıs, 145 paraq.
  8. İstoria Aktübinskoi oblasti /Sost. Sultangalieva G.S. - Aktobe, 2006. – S.698.
  9. AOMA. 13 qor, 39 tızbe, 1148 qorap, 186 ıs, 1265 paraq.
  10. Poslanie Glavy gosudarstva Kasym-ZHomarta Tokaeva narodu Kazahstana «Spravedlivyj Kazahstan: zakon i poryadok, ekonomicheskij rost, obshchestvennyj optimizm» URL: https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-adiletti-kazakstan-zan-men-tartip-ekonomikalyk-osim-kogamdyk-optimizm-atty-kazakstan-halkyna-zholdauy-285659
медбикелер мектебі, педагогикалық училище, орта арнаулы білім, кәсіптік-техникалық білім, маман-жұмысшы