ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІ: ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ

Жарияланды 2026-09-30
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Нөмір 85 № 3 (2026)
Том 85 № 3 2026
Авторлар:
  • БАЙМУКАШЕВА Ж.З.
  • КУНУРКУЛЬЖАЕВА Г.Т.
PDF

Мақалада Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігінің қазіргі жағдайы мен оның даму перспективалары қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі ұлттық экономиканың жаһандық экономикалық өзгерістер жағдайында тұрақты өсуді қамтамасыз етуі, инвестициялық тартымдылығын арттыруы және халықаралық нарықтағы позициясын нығайту қажеттілігімен айқындалады. Қазақстан экономикасының негізгі артықшылықтарына табиғи ресурстардың мол қоры, географиялық орналасуы, көлік-логистикалық әлеуеті, дамып келе жатқан қаржы инфрақұрылымы және халықаралық экономикалық байланыстардың кеңеюі жатады. Сонымен қатар экономиканың шикізаттық бағыттылығы, еңбек өнімділігінің салыстырмалы төмен деңгейі, инфляциялық қысым, инвестициялардың жеткіліксіз әртараптандырылуы және мемлекеттік сектордың экономикадағы жоғары үлесі бәсекеге қабілеттілікті арттырудағы негізгі шектеулер ретінде айқындалады. Халықаралық бағалаулар Қазақстан экономикасының 2025 жылы жоғары қарқынмен өскенін көрсеткенімен, орта мерзімді кезеңде өсім қарқынының баяулауы мүмкін екенін атап көрсетеді. Осыған байланысты экономиканы әртараптандыру, өңдеуші өнеркәсіпті дамыту, инновациялар мен цифрландыруды кеңінен енгізу, адами капитал сапасын арттыру, шағын және орта бизнесті қолдау және бәсекелестік ортаны жетілдіру маңызды бағыттар болып табылады. Зерттеу нәтижелері Қазақстанның ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудің негізгі шарты экономиканың шикізатқа тәуелділігін төмендетіп, жоғары қосылған құны бар өндірістер мен технологиялық секторларды дамыту екенін көрсетеді.

БАЙМУКАШЕВА Ж.З.

Экономика ғылымдарының кандидаты, «Экономика және менеджмент» кафедрасының доценті, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

E-mail: zhanimgul@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-2593-2520

КУНУРКУЛЬЖАЕВА Г.Т.

Экономика ғылымдарының кандидаты, «Экономика және менеджмент» кафедрасының қауымдастырылған профессоры, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

Е-mail: gtk63@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-0042-7341

  1. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросы. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы. Астана, 2025 https://stat.gov.kz/.
  2. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросы. Қазақстан Республикасының ұлттық шоттары. Астана, 2025 https://stat.gov.kz/.
  3. World Bank. Kazakhstan Economic Update: Funding the Future: Boosting Revenues for Lasting Investments. Washington, DC, 2025 https://www.worldbank.org/en/country/kazakhstan/publication/economic-update-january-2025.
  4. International Monetary Fund. Republic of Kazakhstan: 2024 Article IV Consultation – Press Release and Staff Report. Washington, DC, 2025 https://www.imf.org/en/publications/cr/issues/2025/01/31/republic-of-kazakhstan-2024-article-iv-consultation-press-release-and-staff-report-561424.
  5. World Bank. Kazakhstan Monthly Economic Update. Washington, DC, 2026 https://www.worldbank.org/en/country/kazakhstan/publication/monthly-economic-update.
Қазақстан экономикасы, бәсекеге қабілеттілік, экономикалық даму, әртараптандыру, инвестициялар, инновациялар, цифрландыру