Мақалада Қазақстанның қаржылық операцияларында смарт-келісімшарт технологияларын енгізу перспективалары қарастырылады. Бұл мәселе экономиканың цифрландыруы және жаңа қаржылық құралдардың интеграциясы жағдайында ерекше өзекті болып табылады. Блокчейн технологиясына негізделген смарт-келісімшарттар келісім-шарттық қатынастарды автоматтандырудың инновациялық тетігі болып саналады және нарық қатысушылары арасындағы өзара іс-қимылдың тиімділігін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеуде смарт-келісімшарттарды банк операцияларында, инвестициялық қызметте және бағалы қағаздар нарығында қолдану мүмкіндіктері талданады. Ерекше назар қаржылық операциялардың ашықтығын арттыруға, транзакциялық шығындарды азайтуға және адами факторды барынша төмендетуге аударылған.

Сонымен қатар мақалада ақпараттық қауіпсіздік, құқықтық реттеу және децентрализденген технологияларды қолданумен байланысты тәуекелдер қарастырылады. Смарт-келісімшарттарды енгізудің негізгі артықшылықтары анықталды, соның ішінде операцияларды жүргізу уақытын қысқарту, қаржы институттарына деген сенімді арттыру және бизнес пен мемлекет арасындағы жаңа ынтымақтастық нысандарын қалыптастыру. Дегенмен, нормативтік реттеуді жетілдіру, технологиялық шешімдерді стандарттау және қаржы нарығы қатысушыларының цифрлық сауаттылығын арттыру қажеттілігі сияқты белгілі бір қиындықтар да көрсетілген. Зерттеу нәтижелері смарт-келісімшарттардың Қазақстанның қаржы жүйесін трансформациялауда зор әлеуетке ие екенін көрсетіп, бұл бағыттағы одан әрі зерттеулерге негіз бола алады.

ДЖУСУПОВ А.С.

Магистрант, Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті, Орал қ., Қазақстан

Е-mail: das-031182@mail.ru, https://orcid.org/0009-0008-2094-7951

ДЖУСУПОВА Р.Ж.

Магистрант, Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті, Орал қ., Қазақстан

Е-mail: raushan.dzhusupova@gmail.com, https://orcid.org/0009-0004-8017-3151

КАЗАМБАЕВА А.М.

Кандидат экономических наук, доцент, ЗКАТУ им. Жангир хана, г. Уральск, Казахстан

Е-mail: aigul_km@bk.ru, https://orcid.org/0000-0002-9947-4227

1. Бутерин В. Введение в смарт-контракты. – Ethereum Foundation, 2015. – URL: https://ethereum.org (дата обращения: 26.08.2025).
2. Нурахметова А.К., Ермекбаев Т.Б. Применение технологий блокчейн в финансовой системе Казахстана // Вестник КазНУ. Серия экономическая. – 2023. – №2. – С. 45–53.
3. Tapscott D., Tapscott A. Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin and Other Cryptocurrencies is Changing the World. – New York: Penguin, 2018. – 368 p.
4. Swan M. Blockchain: Blueprint for a New Economy. – Sebastopol: O’Reilly Media, 2015. – 352 p.
5. Национальный банк Республики Казахстан. Концепция цифрового тенге. – НБ РК, 2023. – URL: https://nationalbank.kz (дата обращения: 26.08.2025).
6. World Bank. Central Bank Digital Currencies for Cross-Border Payments. – Washington, D.C.: World Bank, 2021. – 54 p. DOI: https://doi.org/10.5089/9781513589039.007
7. European Central Bank. Exploring anonymity in central bank digital currencies. – Frankfurt: ECB Occasional Paper Series, 2019. – No. 220.
8. KPMG. The future of smart contracts in finance. – Global Financial Services Report. – 2022. – URL: https://kpmg.com (date of request: 26.08.2025).
9. OECD. The Impact of Blockchain for Finance: OECD Policy Paper. – Paris: OECD Publishing, 2022. – 76 p.
10. Назарбаев Университет. Smart Contracts and Digital Finance: Казахстанский опыт. – Астана: Издательство НУ, 2024. – 112 с.

ақылды шарттар, блокчейн, финтех, қаржы операциялары, инвестициялар, цифрландыру