Ғылыми мақалада қарқынды даму және биометриялық технологияларды енгізу жағдайында дербес деректерді қорғау құқықтық институтын трансформациялау процесі зерттеледі. Автор биометриялық дербес деректердің ерекшелігін иеліктен шығарылмайтын және өзгермейтін негізгі қасиеттері бар ақпараттың ерекше, жоғары сезімтал категориясы ретінде талдайды. Бұл бірегей сипаттамалар құпиялылық, цифрлық сәйкестік және құқықтық қатынастар субъектілерінің жалпы қауіпсіздігі үшін жоғары тәуекелдердің пайда болуын алдын ала анықтайды. Жұмыста ұлттық және халықаралық заңнамадағы өзекті өзгерістер егжей-тегжейлі қарастырылады, қолданыстағы нормативтік-құқықтық реттеу мен құқық қолдану практикасындағы елеулі олқылықтар анықталады. Қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік мүдделер, бизнестің коммерциялық орындылығы және адамның жеке өмірге қол сұғылмаушылыққа негізгі конституциялық құқықтары арасындағы әділ теңгерімді іздеуге ерекше назар аударылады. Терең салыстырмалы-құқықтық талдау негізінде автор нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру бойынша кешенді ұсыныстар ұсынды. Олар заңсыз айналым мен биометрияның ағуы үшін заңды жауапкершілікті қатаңдатуды, тану жүйелеріне міндетті алдын ала аудит жүргізу тетіктерін енгізуді, сондай-ақ «жобаланған құпиялылық» халықаралық тұжырымдамасын заңнамалық тұрғыдан бекітуді қамтиды. Ұсынылған ғылыми мақала Ақпараттық қауіпсіздік саласындағы тәжірибелі заңгерлер мен мамандарға бағытталған.
НОСЕНКО Л.И.
Заң ғылымдарының кандидаты, заң факультетінің Азаматтық құқық және процесс кафедрасының меңгерушісі, В.А. Бондаренко атындағы Орынбор мемлекеттік университеті, Орынбор қ., Ресей Федерациясы
E-mail: lidiano@list.ru, https://orcid.org/0000-0001-9909-2301
- Об осуществлении идентификации и (или) аутентификации физических лиц с использованием биометрических персональных данных, о внесении изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации и признании утратившими силу отдельных положений законодательных актов Российской Федерации : Федеральный закон от 29 декабря 2022 г. № 572-ФЗ [Электронный ресурс] // Официальное опубликование правовых актов. — URL: https://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202212290024
- Об информации, информационных технологиях и о защите информации: Федеральный закон от 27 июля 2006 г. № 149-ФЗ: с изменениями и дополнениями [Электронный ресурс] // Собрание законодательства Российской Федерации. — 2006. — № 31, ч. 1. — Ст. 3448.
- О внесении изменений в Кодекс Российской Федерации об административных правонарушениях: Федеральный закон от 30 ноября 2024 г. № 420-ФЗ [Электронный ресурс] // Официальное опубликование правовых актов. — URL: https://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202411300011
- Кодекс Российской Федерации об административных правонарушениях: Федеральный закон от 30 декабря 2001 г. № 195-ФЗ: с изменениями и дополнениями. — Ст. 13.11 // Собрание законодательства Российской Федерации. — 2002. — № 1, ч. 1. — Ст. 1.
- Амелин Р. В., Великородная Л. И. Правовое регулирование обращения биометрических персональных данных: мировой опыт и российские реалии // Информационное право. - 2023. - № 2. - С. 18-24.
- Жарова А. К. Защита персональных данных в условиях применения технологий искусственного интеллекта // Бизнес-информатика. - 2023. - Т. 17. - № 1. - С. 62-74.
- Ковалева Н. Н. Трансформация правового статуса субъекта персональных данных в цифровую эпоху. // Вестник Саратовской государственной юридической академии. - 2024. - № 1. - С. 112-120.
- Минбалеев А. В. Проблемы правового регулирования использования биометрических персональных данных в Российской Федерации // Вестник ЮУрГУ. Серия: Право. - 2023. - Т. 23. - № 3. - С. 75-81.
- Полякова Т. А., Стрельцов А. А. Международно-правовые стандарты защиты прав человека в информационной сфере и тенденции их развития. // Труды Института государства и права РАН. - 2022. - Т. 17. - № 5.- С. 34-52.
- Рассолов И. М., Чубукова С. Г. Биометрические данные в фокусе права: от идентификации к цифровому профилированию. // Lex Russica. - 2024. - № 2. - С. 58-71.